Četvrtak, Juli 10, 2014
Unsko-sanski kanton 10° C Cloudy
Search
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in excerpt
Search in comments
Filter by Custom Post Type
Velkaton
Melbourne
Chicago
London
Vijesti, Zanimljivosti
Dan u znaku genija -158 godina od rođenja Nikole Tesle
10. Juli. 2014.

Nikola Tesla, jedan od najvećih umova u istoriji, rođen je na današnji dan – 10. jula pre 158 godina u Smiljanu, u tadašnjoj Habsburškoj monarhiji a današnjoj Hrvatskoj, kao sin seoskog pravoslavnog sveštenika.

Rođen je u porodici Milutina Tesle, sveštenika Srpske crkve (tada Karlovačka mitropolija). NJegova majka, Georgina,  rođena je u porodici prote Nikole Mandića i Sofije, rođene Budisavljević, takođe iz ličke svešteničke porodice.

NJegov otac Milutin je u vrijeme školovanja u austrijskoj vojnoj školi pokazao sklonost ka filozofiji i umnom životu, pa je napustio tu školu i završio bogosloviju u Plaškom, službovao je najpre u Štikadi kod Gračaca, a zatim u Senju i potom u Smiljanu kod Gospića, gde je Nikola rođen.

Milutin je bio dopisnik nekoliko beogradskih i novosadskih listova iz Like, pisao je pod pseudonimom “Rodoljub Pravičić”.

Nikolina majka  je bila seoska žena bistre pameti i spretnih prstiju, iako nepismena znala je ceo “Gorski vijenac” napamet. U sećanjima Tesla kaže: “Moja mati potiče iz veoma stare porodice u kraju u kome su živjeli, u kojoj je bilo više generacija pronalazača.

Nikola Tesla je započeo školovanje u rodnom Smiljanu, nastavio u Gospiću, Rakovcu kod Karlovca, studirao je u Gracu i Pragu, ali studije nikada nije priveo kraju. Pre 1884. godine, kada je otišao u SAD, radio je u Mariboru, Pešti, Strazburu i Parizu.

Evropu je napustio u nadi da će mu u NJujorku, tada čuveni pronalažač i industrijalac Tomas Alva Edison, za čiju firmu je radio još u Parizu, pomoći da realizuje svoje tehničke inovacije.

On je 1885. u NJujorku osnovao vlastitu kompaniju “Tesla” kada je i započeo izradu prvih modela predviđenih za korišćenje naizmjenične struje – inovacija koja je preobrazila svijet. Edison je, inače, bio veliki protivnik Teslinog izuma. Pronašao je obrtno magnetno polje, indukcioni motor, generator i transformator, fenomen elektromagnetne rezonance i patentirao više izuma na kojima se zasniva savremena elektrotehnika.

U Evropu iz SAD-a Tesla je odlazio u dva navrata, 1889. i 1892. godine i oba puta boravio u rodnoj Lici. Aprila 1892. stigao je u Gospić, gde je tada živjela njegova teško obolela majka, koja je u njegovom prisustvu i umrla, 16. aprila. Mesec i po dana potom, na poziv delegacije opštine grada Beograda i Inženjerskog udruženja, doputovao je u kratku posetu Beogradu.

Genijalni inovator i potpuni usamljenik, Tesla je umro u jeku Drugog svetskog rata u Njujorku, 7. januara 1943. godine. Urna s njegovim pepelom preneta je docnije u Beograd i čuva se u Muzeju Nikole Tesle u Beogradu.

Teslina zaostavština stigla je u Beograd 1951, na osnovu odluke američkih sudskih vlasti, pošto je za jedinog Teslinog nasljednika proglašen njegov nećak Sava Kosanović.

Arhivska građa iz Tesline zaostavštine je 2003. upisana u registar UNESKO-a “Pamćenje svijeta”.

Povodom stogodišnjice njegovog rođenja, 1956. godine, u čast doprinosu nauci Nikole Tesle, Međunarodna Elektrotehnička Komisija, odlučila je da uvede jedinicu Tesla (T) za magnetni fluks.

Međunarodni aerodrom u Beogradu nosi ime Nikola Tesla. NJegovim imenom nazvani su Elektrotehnički institut u Beogradu koji je osnovan 1936, srednja tehnička škola, biblioteka Univerziteta u Nišu, dve termoelektrane u Srbiji…

Spomenici Tesli su postavljeni ispred zgrade tehničkih fakulteta i na aerodromu u Beogradu.

Nasuprot svim velikim autoritetima njegovog vremena, Tesla je instistirao na pretvaranju naizmjenične struje u jednosmjernu. Ovaj naučnik je najviše doprinio nauci i tehnološkom progresu sveta kao pronalazač obrtnog magnetnog polja, indukcionog motora, polifazne naizmenične struje, generatora i kompletnog sistema proizvodnje i distribucije električne energije.

Čuveni pronalazač je konstruisao i generator struja visoke frekvencije i napona, danas poznat kao “Teslin transformator”, transformator bez jezgra, Teslinu zavojnicu, ili Teslin kalem.

Sredinom 1882. godine odlazi u Pariz, a 1883. godine iz Pariza prelazi u Strazbur gde je napravio prvi prototip indukcionog motora.

Godine 1884. odlazi u Sjedinjene Američke Države, gde ostaje do smrti. Počinje da radi u Edisonovoj kompaniji, koju napušta već 1885. godine i osniva sopstvenu kompaniju – “Tesla Arc & Light Co.” Počinje da pravi prve motore i generatore naizmeničnih polifaznih struja.

Od 1887. do 1890. godine prijavljuje svoje najpoznatije patente iz oblasti polifaznih naizmeničnih struja, generatore i motore. Pronalaske javno prikazuje u Američkom institutu elektroinženjera. Odmah potom Kompanija Vestinghaus otkupljuje prvih sedam Teslinih patenata iz oblasti polifaznih struja.

U Pitsburgu (1888-1889) sa inženjerima Kompanije Vestinghaus radi na praktičnoj realizaciji svojih patenata. Tokom ovog perioda urađene su pripreme za realizaciju prve centrale na Nijagarinim vodopadima po Teslinom sistemu.

Centrala je komercijalno otvorena 15. novembra 1896. godine puštanjem struje do grada Bafala i bila je uvršćena u jedno od svjetskih čuda toga doba.

Sledeću veliku oblast njegovih istraživanja čine naizmjenične struje visokih frekvencija i njihovo dejstvo.

Tesla je 1893. godine svojim sistemom četiri kola u rezonanci pokazao da su antena, uzemljenje i rezonanca tri elementa koja mora da posjeduje svaki predajnik i prijemnik za bežičnu telegrafiju, čime je utro put otkriću modernog radija.

Јedan je od prvih naučnika na američkom kontinentu koji je dobio rendgenske snimke šake, lobanje, kolena i lakta. Prvi je istraživač koji je ukazao na veoma štetno dejstvo rendgenskih zraka na organizam pri suviše dugom izlaganju zračenju.

Pionir je i radio-tehnike, bežične telegrafije, radara. Bez izuma Tesle, jednog od najpoznatijih naučnika svijeta, savremena civilizacija imala bi potpuno drugačiji izgled.

Po njemu je jedna jedinica međunarodnog “SI” sistema dobila naziv – mera za magnetnu indukciju “tesla”.

Ovaj svijet napustio je u jeku Drugog svjetskog rata 7. januara 1943. godine. Sahranjen je 12. januara na njujorškom groblju, poslije opela služenog u srpskoj katedralnoj (sabornoj) crkvi svetog Јovana Bogoslova na Menhetnu.

ZADNJE VIJESTI IZ Vijesti Zanimljivosti

RTV VT ROYAL d.o.o.
Kulište 2, 77230 Velika Kladuša
Bosna i Hercegovina
T: (+387) 037 775 168
F: (+387) 037 775 159
E-mail
[email protected]
[email protected]
[email protected]
© 2017 Royal d.o.o. Sva prava zadržana. Portal dizajnirao i razvio Cybervision